बिबिसी - गत वर्ष जुनदेखि चीनले कोरोना महामारीको सामना गर्यो, यसले संसारभरि यो सन्देश प्रवाह गर्यो कि चिनले अबलम्बन गरेको शासन पद्धति पश्चिमी देशहरूले अबलम्बन गरेको प्रजातन्त्रभन्दा उत्तम छ।
चीन विश्वको पहिलो अर्थतन्त्र मात्र थिएन जसले महामारी पछि काम गर्न थाल्यो, तर २०२० को तेस्रो त्रैमासिकमा पाँच प्रतिशतको दरले बढेको विश्वको सबैभन्दा ठूलो अर्थतन्त्रमध्ये यो एकमात्र देश पनि हो।
र केही व्यक्तिले यो पनि पूर्वानुमान गरेका छन् कि चीनले अमेरिकालाई अघिल्लो अनुमानभन्दा छिटो उछिन्नेछ ।
रसिया पछि चीन दोस्रो देश हो जसले कोरोना भाइरस विरूद्ध खोप तयार गर्न सफल भएको थियो। आफ्नो मान्छेलाई खोप दिनु अघि, उसले यो धेरै देशहरूमा आयात गर्न पनि सुरु गर्यो । यि धेरै देशहरू ल्याटिन अमेरिकामा मात्र छन्।
सत्तामा निरन्तर पकड
रणनीतिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन केन्द्रका निर्देशक बोनी ग्लेजर भन्छन्, " सी जिन्पिङले निर्दयी तरिकाहरू प्रयोग गरेर महामारीको नियन्त्रण लिन सके। चीनले कोरोना महामारी रोक्न अमेरिका भन्दा बढी सफल भएको प्रमाण छ।"
तर यो प्रस्तुत गरियो चीनको कम्युनिष्ट प्रणाली पश्चिमी देशहरूको लोकतान्त्रिक प्रणाली भन्दा राम्रो छ। बीबीसीले बोनी ग्लेजर र सबै विज्ञहरूसँग कुरा गर्दा चीनको यस सफलताको पछाडि केवल सी जिन्पिङ मात्र थिए भन्ने धारणा राखेका थिए।
चीन यस्तो मुलुक हो जहाँका मानिसहरू अझै पनि कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक माओत्सेतुङ्गको माला लगागाउँछन्, सी जिन्पिङले आफ्नो छवि माओत्सेतुङ्गको पर्यायवाचीको रुपमा निर्माण गरेका छन्।
क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, स्यान डिएगोका प्राध्यापक सुजान शिर्क भन्छन्, "सी जिन्पिङले महामारीअघि शक्तिमाथि आफ्नो पकड बलियो बनाउने प्रक्रिया शुरू गरे पनि कोरोना महामारीले उनलाई आफ्नो उद्देश्यमा सहयोग पुर्याएकोमा कुनै शङ्का छैन। यदि महामारी भएको थिएन भने उनको लागि धेरै जटिल हुने थियो। "
तर प्रश्न उठ्छ कि सी जिन्पिङले यो कसरी पूरा गरे र किन सी जिन्पिङको आज पहिलेको भन्दा बढी राजनीतिक शक्ति छ भनिएको छ?
प्रारम्भिक हारबाट सुरु भयो सफलताको यात्रा
चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको भर्चुअल एसेम्ब्ली मार्चको सुरुमा भएको थियो, जसमा पहिलो पटक चिनियाँ सरकारले सार्वजनिक रूपमा महामारीको बिरूद्ध ठूलो विजय हासिल गर्यो। चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको अंग्रेजी अखबार ग्लोबल टाइम्सले सार्वजनिक रुपमा लेख्यो कि सी जिन्पिङको नेतृत्वबिना चीनले कोरोना भाइरस विरुद्धको लडाईमा पश्चिमी देशहरुलाई पछाडि पार्न सक्ने छैन।
साउथ चाइना मोर्निंग पोस्टले लेख्यो कि चिनियाँ राष्ट्रपतिले आफैंले महामारीलाई जित्नको लागि देशको सर्वश्रेष्ठतालाई औंल्याए। र यसो गरेर उनले यो सुनिश्चित गरे कि जब चिनियाँ युवा देशबाट बाहिर निस्कन्छन्, तिनीहरू गर्वसाथ उभिन सक्छन्। विगतमा यस्तो भएको थिएन।
वाशिंगटनस्थित थिङ्कट्यांक ब्रूकिंग्स इन्स्टिच्युटका चीन मामिला विज्ञ रायन हस भन्छन् कि चीनले महामारीको वरिपरि सी जिनपिंगको सफलताको कथा निर्माण गर्न महिनौंदेखि प्रयास गरिरहेको छ।
अर्को नराम्रो कदम
प्रोफेसर सुजान शिर्क भन्छिन्, "कोरोना महामारीको सुरुमा जब वुहानमा के भइरहेको छ थाहा भयो , सरकारले त्यसलाई लुकाउने प्रयास गर्यो । सोशल मिडिया र इन्टरनेटमा विद्रोही ट्वीटहरू थिए। जसलाई पछि सेन्सर गरियो र समाचार दमन प्रक्रिया शुरू भयो र यसले जनताको अवस्था झनै नराम्रो बनाईदियो।
सुजानले सम्झे यो त्यो समय थियो जब सी जिन्पिङ र उनको पार्टी चीनका आम जनतामा अत्यन्तै कम लोकप्रिय थिए। सी जिन्पिङले शुरूमा प्रधानमन्त्रीलाई महामारी जित्ने काम छोडिदिए र केही हप्तासम्म उनी सर्वसाधारणको नजरबाट टाढा रहे।
"यो कमाण्ड सी जिन्पिङको हातमा थिएन जस्तो देखिन्थ्यो। तर उनी आउने बित्तिकै सबै कुरा उसको नियन्त्रणमा हुनुपर्यो र यसै साथ पूर्ण नियन्त्रण प्रणालीको कार्यान्वयन भयो।" सुसन शिर्कले बताइन् ।
अर्को कार्यकालको तयारी
सुजान शिर्क भन्छिन्, "महामारीको शुरुमा सी जिन्पिङ गम्भीर अवस्थामा थिए तर अहिले उनी पहिलेभन्दा बढी शक्तिशाली नेता भएका छन्। सायद उनी एक मात्र नेता हुन् जसलाई माओसँग तुलना गर्न सकिन्छ। यसमा कुनै शङ्का छैन। उनलाई यसै कारणले तेस्रो कार्यकालको लागि बाटो तयार भएको छ।
