• सोमवार, श्रावण ११ गते २०८३

बुद्धिमानीको सुगन्धः डर, सत्ता र बदलिँदो नेपालको चेतना डर, राजनीति, युवा चेतना र नेपालको भविष्यबारे एक गहिरो विमर्श

बुद्धिमानीको सुगन्धः डर, सत्ता र बदलिँदो नेपालको चेतना डर, राजनीति, युवा चेतना र नेपालको भविष्यबारे एक गहिरो विमर्श

बुद्धिमानीको सुगन्धः डर, सत्ता र बदलिँदो नेपालको चेतना डर, राजनीति, युवा चेतना र नेपालको भविष्यबारे एक गहिरो विमर्श

  • 14.6K
    SHARES

  • shramik.webpजंगलको एउटा पुरानो कथा, एकदिन सिंहले सबै जनावरलाई दरबारमा बोलायो । उसको शरीरबाट दुर्गन्ध आउन थालेको थियो । तर सलाई गन्धभन्दा बढी आफ्नो प्रतिष्ठाको चिन्ता थियो । 
    उसले गर्जेर सोध्यो, “के मेरो शरीर गन्हाएको छ ?”
    पहिलो जनावर डरायो र चाकडीको भाषा बोल्यो, “महाराज, तपाईं त सुगन्धित हुनुहुन्छ ।”
    सिंह रिसायो किनकि उसलाई झुटो प्रशंसा मन परेन । पहिलो जनावर मारियो ।
    दोस्रो जनावरले सत्य बोल्यो, “महाराज, गन्हाएको छ ।”
    सिंहको अहंकारमा चोट पुग्यो, त्यो पनि मारियो ।
    तेस्रो जनावर केहीबेर मौन बस्यो । अनि शान्त स्वरमा भन्यो, “महाराज, केही दिनदेखि मेरो नाकले गन्ध छुट्याउन सकेको छैन ।”
    सिंह शान्त भयो, तेस्रो जनावर बाँच्यो ।
    यो केवल जंगलको कथा मात्र होइन ।
    यो सत्ता, डर, चाकडी, सत्य र बुद्धिमानीको कथा हो । यो सायद नेपालको परिवेशसँग मिल्दो छ । 
    नेपालको राजनीतिक इतिहास हेर्दा बारम्बार यही दृश्य दोहोरिएको देखिन्छ ।
    राणाकालमा सत्ता सीमित मानिसहरूको हातमा केन्द्रित भयो । जनताको आवाज दबाइयो । शिक्षा र चेतनामाथि नियन्त्रण गरियो । आलोचना अपराधजस्तै बनाइयो ।
    मानिसहरू बिस्तारै डराउन सिके । डर केवल व्यवहारमा होइन, सोचाइमै बस्न थाल्यो ।
    त्यसपछि वीचमा केही वर्ष प्रजातन्त्रको नाममा शासन चल्यो र पछि पंचायती व्यवस्था उदायो । राष्ट्रवाद र व्यवस्थाको नाममा फरक विचारलाई शत्रुजस्तै व्यवहार गरियो । सत्यभन्दा मौनता सुरक्षित बन्यो । चाकडी गर्नेहरू नजिक भए, प्रश्न गर्नेहरू टाढा पारिए ।
    तर इतिहासले एउटा कुरा सधैं प्रमाणित गर्छ, जनताको आवाज धेरै समयसम्म थुनिएर बस्न सक्दैन ।
    त्यसैले आन्दोलनहरू जन्मिए ।
    रगत बग्यो ।
    बलिदान भयो ।

    २०४६ को अन्दोलनले जनतामा अब देश बदलिन्छ भन्ने आशा पलाएको थियो तर दशवर्षे जनयुद्धले जनता थेचिए । थोरै चेतनाको जग त बस्यो तर धेरै नरसंहार भयो, देशको धनजन क्षती भयो । त्यसपछि २०६२÷६३ ले नेपाललाई गणतन्त्र दियो । २०७२ मा नयाँ संविधान बन्यो । नयाँ सपनाहरू जन्मिए ।
    तर आज पनि हजारौं युवाको मनमा एउटा गहिरो प्रश्न जीवित छ, “यति धेरै परिवर्तनपछि पनि हाम्रो जीवन किन बदलिन सकेन ?”
    नेपालका गाउँहरू रित्तिँदै छन् ।
    घरका आँगन सुनसान छन् ।
    खेती बाँझो हुँदैछ ।
    विद्यालयमा विद्यार्थी घट्दैछन् ।
    हरेक दिन विमानस्थलबाट हजारौं युवा विदेशिन्छन् ।
    कसैले खाडी रोजेको छ ।
    कसैले जापान ।
    कसैले कोरिया ।
    कसैले अष्ट्रेलिया ।
    अनि कतिले अमेरिका ।
    उनीहरू केवल शिक्षा लिन र पैसा कमाउनका लागि मात्र गएका होइनन् ।
    उनीहरू अवसर खोज्न गएका हुन्, सम्मान खोज्न गएका हुन् र असल भविष्य खोज्न गएका हुन् ।
    कति आमाहरू छोराछोरी फर्किने बाटो हेरेर बसिरहेका छन् ।
    कति बालबालिकाले आमाबाबुको माया मोबाइलको पर्दामा खोजिरहेका छन् ।
    देश केवल भूगोल मात्र होइन, देश भनेको सम्बन्ध हो, देश भनेको भरोसा हो र जब त्यो भरोसा टुट्न थाल्छ, मानिसहरू शरीरले मात्र होइन, आत्माले पनि विदेशिन्छन् ।
    आजको जेन–जी पुस्ता यही पीडाबाट जन्मिएको चेतना हो ।
    उनीहरू पुरानो शैलीको राजनीति स्वीकार्न चाहँदैनन् ।
    उनीहरू प्रश्न गर्छन् ।
    उनीहरू परिणाम खोज्छन् ।
    उनीहरू भाषणभन्दा व्यवहार हेर्छन् ।
    यही कारणले रवी लामिछाने, बालेन शाहा जस्ता पात्रहरू धेरै युवाको आशाको केन्द्र बने ।
    राष्ट्रिय स्वतन्त्र पाटीको उदय पनि जनताको थकान, निराशा र परिवर्तनको चाहनाबाट भएको हो भन्न सकिन्छ ।
    त्यस्तै बालेन शाह जस्ता धेरै युवाका लागि केवल एउटा व्यक्ति होइनन्, एउटा प्रतीक बने ।
    विद्रोहको प्रतीक ।
    वैकल्पिक सोचको प्रतीक ।
    पुरानो राजनीतिक संस्कृतिप्रतिको असन्तुष्टिको प्रतीक ।
    आज धेरै युवाहरूको मनमा एउटा आशा छ, “यदि नयाँ पुस्ताको नेतृत्वले साँच्चै देश चलाउने अवसर पायो भने, शायद नेपाल बदलिन सक्छ ।”
    तर इतिहासले यहाँ एउटा गम्भीर चेतावनी पनि दिन्छ ।
    हरेक नयाँ शक्ति सुरुमा आशा बन्छ ।
    तर जब उसले आलोचना सुन्न छोड्छ, त्यही आशा बिस्तारै निराशामा बदलिन थाल्छ ।
    राणा शासन त्यसैले ढल्यो ।
    पञ्चायत त्यसैले समाप्त भयो ।
    धेरै दलहरू जनताको मनबाट त्यसैले हराए ।
    किनकि उनीहरूले आलोचनालाई शत्रु ठाने ।
    सत्य बोल्नेहरूलाई असहज माने ।
    आफ्नो वरिपरि ताली बजाउने मानिस राखे ।
    सत्ताको सबैभन्दा ठूलो शत्रु विपक्षी होइन, चाकडी हो ।
    चाकडीले नेतृत्वलाई यथार्थबाट टाढा बनाउँछ ।
    उसलाई लाग्छ, “सबै ठीक छ ।”
    तर जनताको मौनता कहिलेकाहीँ विस्फोटअघिको सन्नाटा हुन्छ ।
    त्यसैले आजको नयाँ नेतृत्व, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पाटीका सभापति रवी लामिछाने र प्रधान मन्त्रि बालेन्द्र शाह आशाका प्रतीकहरू सबैले एउटा कुरा गहिरो रूपमा बुझ्न जरुरी छः
    जनताले तपाईंहरूलाई भगवान बनाएर होइन, आशा बनाएर अगाडि ल्याएका हुन् । यही दलका कतिपय संसादले आफूलाई भगवान जस्तै ठानेर राष्ट्रसेवकलाई थर्काउने, जनतालाई तर्साउने जस्ता व्यवहार गरेका छन् भनेर सामाजिक संजालबाट प्रचारित भएका तथ्यहरु सुनिन्छन् । त्यसमा नेतृत्वले ध्यन दिन र त्यस्ता व्यवहारहरुलाई सही बाटोमा हिडाउन आवश्यक छ अनि मात्र जनतको विश्वास र आशालाई जोगाउन सकिन्छ । 
    आशालाई जोगाउने एउटै उपाय छ,
    आलोचना सुन्नु ।
    असहमति सुन्नु ।
    सडकको आवाज सुन्नु ।
    विदेशिएको युवाको पीडा सुन्नु ।
    लोकतन्त्रको सुन्दरता तालीमा होइन, प्रश्नमा हुन्छ ।
    यदि नयाँ नेतृत्व पनि पुरानै अहंकारको बाटोमा हिँड्यो भने, इतिहास फेरि दोहोरिन सक्छ ।
    फेरि युवाहरू निराश हुनेछन् ।
    फेरि विमानस्थल भरिनेछन् ।
    फेरि गाउँ रित्तिनेछन् ।
    नेताहरुलाई हेलीकप्टरमा चढेर भाग्ने अवसर पनि नमिल्न सक्छ यदि युवा निरास भए भने । 
    नेपाललाई अहिले केवल फोस्रो विकासको नारा होइन, सुन्ने संस्कृतिको आवश्यकता छ ।
    जहाँ नागरिक डराएर होइन, खुलेर बोल्न सकून् ।
    जहाँ सरकार आलोचनाबाट रिसाउने होइन, सिक्ने बनोस् ।
    जहाँ नेतृत्वले गल्ती स्वीकार्न लाज नमानेको होस् ।
    किनकि जुन देशमा नागरिक डराउँछन्, त्यो देश कहिल्यै समृद्ध बन्न सक्दैन र जुन देशमा युवाले भविष्य देख्दैनन्, त्यो देशको भविष्य पनि सुरक्षित रहँदैन ।
    सायद नेपाललाई अब ठूलो भाषण होइन, ठूलो मन भएको नेतृत्व चाहिएको छ ।
    सायद नेपाललाई अब जनता विदेश पठाउने देश होइन, विदेशिएका नागरिक फर्किन चाहने मातृभूमि बनाउनुपर्छ ।
    त्यो दिन मात्रै नेपाल साँच्चै सुन्दर हुनेछ, जब त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट युवाहरू बिदा हुन होइन, फर्किन लाइन लाग्नेछन् ।
    जब आमाबुबाले आफ्ना सन्तानलाई मोबाइलको पर्दामा होइन, आफ्नै आँगनमा भेट्नेछन् ।
    जब नेपाल केवल जन्मभूमि मात्र होइन, भविष्यको भूमि बन्नेछ ।

    धन्यवाद । 

    तीर्थ बहादुर रायक्षेत्री “श्रमिक”

    • शुक्रवार, बैशाख २५ २०८३०५:००:०८
    सम्बन्धित समाचार

    Copyright © All right reserved to Samajik Patra Site By: SobizTrend Technology